Hoe werkt een airco als verwarming?
Een split-airco is in feite een kleine warmtepomp. Het apparaat onttrekt warmte aan de buitenlucht en brengt die naar binnen. Dit principe heet een lucht-lucht warmtepomp. In tegenstelling tot een lucht-water warmtepomp verwarmt de airco de lucht direct in de ruimte, zonder tussenkomst van water of radiatoren. Moderne split-aircosystemen van merken als Daikin, Mitsubishi Electric en Samsung kunnen verwarmen bij buitentemperaturen tot -15 °C of zelfs -25 °C (bron: fabrikantspecificaties Daikin Stylish 2025, Mitsubishi MSZ-LN).
De efficientie wordt uitgedrukt in de COP (Coefficient of Performance) voor verwarming en de SCOP (Seasonal COP) als seizoensgemiddelde. Een moderne split-airco in de prijsklasse €1.200 tot €2.500 (inclusief installatie) haalt een SCOP van 4,0 tot 5,0 in verwarmingsmodus (bron: Eurovent-certificering, energielabels klasse A+++). Dat wil zeggen: voor elke 1 kWh stroom krijgt u 4 tot 5 kWh warmte.
De rekensom: airco versus gas voor een woonkamer
Laten wij een concrete berekening maken voor het verwarmen van een woonkamer van 30 m2 met een plafondhoogte van 2,6 meter.
Uitgangspunten
- Warmtebehoefte woonkamer: circa 2 kW (goed geisoleerd, energielabel C/D)
- Verwarmingsuren per dag: gemiddeld 6 uur (overdag en 's avonds)
- Stookseizoen: 180 dagen (oktober t/m maart)
- Elektriciteitsprijs: €0,32 per kWh (voorjaar 2026)
- Gasprijs: €1,45 per m3 (voorjaar 2026)
- Rendement HR-ketel: 95% (op bovenwaarde)
- COP airco in verwarmingsmodus: 4,0 (seizoensgemiddelde)
Berekening: verwarmen met airco
Warmtebehoefte per seizoen: 2 kW x 6 uur x 180 dagen = 2.160 kWh thermisch
Elektrisch verbruik bij COP 4,0: 2.160 / 4,0 = 540 kWh
Kosten: 540 kWh x €0,32 = €173 per seizoen
Berekening: verwarmen met gas (CV-ketel)
Warmtebehoefte: 2.160 kWh thermisch
Gasverbruik bij 95% rendement: 2.160 / (9,77 kWh/m3 x 0,95) = 233 m3 gas
Kosten: 233 m3 x €1,45 = €338 per seizoen
Resultaat
Het verwarmen van een woonkamer van 30 m2 met een airco kost €173 per seizoen, tegenover €338 met gas. Dat is een besparing van €165 per jaar per kamer. Bij twee kamers met een airco (bijvoorbeeld woonkamer en werkkamer) loopt de besparing op tot circa €280 tot €330 per jaar.
De grote vergelijking: drie verwarmingsscenario's
Hoe valt de airco als verwarming in het totaalplaatje van een gehele woning? Wij vergelijken drie scenario's voor een tussenwoning van 120 m2 met energielabel D.
| Criterium | 100% gas (HR-ketel) | Gas + airco (hybride) | 100% warmtepomp |
|---|---|---|---|
| Aanschafkosten | €2.500 (nieuwe HR-ketel) | €2.500 + €2.000 (2 airco's) | €10.000 - €15.000 |
| Jaarlijkse energiekosten | €1.885 (1.300 m3 gas) | €1.380 (850 m3 gas + 650 kWh stroom) | €1.280 (4.000 kWh stroom) |
| Onderhoud per jaar | €170 | €170 + €100 | €150 |
| Besparing t.o.v. gas | — | €505/jaar | €625/jaar |
| Terugverdientijd | — | 4 jaar | 12-16 jaar (excl. subsidie) |
| Comfort winter (-5 °C) | Goed (radiatoren) | Matig (airco verliest COP) | Goed (vloerverwarming) |
| CO2-reductie | 0% | ~35% | ~70% |
| Geschikt als enige verwarming | Ja | Nee (supplement) | Ja |
Bronnen berekening: CBS Statline gemiddeld gasverbruik tussenwoning, Milieu Centraal rendementscijfers HR-ketel, Eurovent COP-data split-aircosystemen 2025, energieprijzen Energievergelijk.nl april 2026.
Wanneer loont de airco als verwarming wel?
In het tussenseizoen (maart-april en oktober-november)
Dit is het gouden seizoen voor de airco als verwarming. De buitentemperatuur schommelt tussen 5 en 15 °C, waardoor de COP op 4,5 tot 5,0 ligt. De CV-ketel hoeft niet aan, maar het is te fris om zonder verwarming te zitten. De airco verwarmt de woonkamer snel en efficient voor slechts €0,30 tot €0,50 per uur (bij 2 kW warmtevraag en COP 4,5).
Voor thuiswerkers
Wie overdag thuis werkt in een werkkamer, heeft vaak slechts een kamer te verwarmen. Het is inefficient om de gehele CV-installatie aan te zetten voor een ruimte van 12-15 m2. Een airco verwarmt die kamer binnen 10 minuten voor circa €0,15 tot €0,25 per uur. Op jaarbasis kan een thuiswerker €150 tot €250 besparen door de werkkamer met een airco te verwarmen in plaats van met de CV-ketel.
Woningen met zonnepanelen
Wie zonnepanelen heeft, kan de opgewekte stroom direct gebruiken om de airco te laten draaien. In het voor- en najaar produceren panelen voldoende stroom om de airco overdag gratis te laten verwarmen. Dit maakt de combinatie zonnepanelen + airco bijzonder aantrekkelijk. Lees meer over de rendabiliteit van zonnepanelen in onze analyse gas versus elektrisch verwarmen.
Wanneer loont het niet?
Als enige verwarming in een strenge winter
Bij temperaturen onder -5 °C daalt de COP van een split-airco naar 2,0 tot 2,5. De efficientie is dan vergelijkbaar met een elektrische kachel. Bovendien kan een enkele split-unit van 3,5 kW niet voldoende warmte leveren voor een hele woning. In de praktijk heeft u dan meerdere units nodig (woonkamer, slaapkamers, hal), wat de investering fors verhoogt tot €6.000 tot €10.000. En zelfs dan blijven onverwarmde ruimtes (badkamer, hal) koud.
Slecht geisoleerde woningen
Een airco verwarmt lucht, geen muren. In een slecht geisoleerde woning verdwijnt de warmte snel. De airco moet dan continu op vol vermogen draaien, wat het geluidsniveau verhoogt (40-50 dB, vergelijkbaar met een koelkast op volle toeren) en de besparing tenietdoet. Investeer eerst in isolatie voordat u een airco als verwarming overweegt.
Volledige woningverwarming
Voor het verwarmen van een complete woning is een lucht-water warmtepomp met vloerverwarming een betere keuze. Die levert warmte aan alle kamers tegelijk, kan warm tapwater bereiden en komt in aanmerking voor ISDE-subsidie (€3.000 tot €5.000). Een split-airco komt niet in aanmerking voor deze subsidie.
Kosten van aanschaf en installatie
Een split-airco die geschikt is voor verwarming kost €700 tot €1.500 voor het apparaat, plus €500 tot €1.000 voor professionele installatie. Populaire modellen voor verwarming zijn:
- Daikin Stylish (FTXA35) — SCOP 5,15, zeer stil (19 dB), circa €1.400 + installatie
- Mitsubishi MSZ-LN35VG — SCOP 4,6, betrouwbaar bij lage temperaturen, circa €1.200 + installatie
- Samsung Wind-Free AR12 — SCOP 4,6, gelijkmatige warmteverdeling, circa €1.000 + installatie
Tip: laat de installatie altijd uitvoeren door een F-gassen gecertificeerd installateur. Een goede installatie is essentieel voor de levensduur en efficientie. Meer over installatiekosten leest u op Paraatservice.nl: airco laten plaatsen kosten en ervaringen.
De COP-mythe: waarom 5,0 niet altijd 5,0 is
Fabrikanten meten de COP onder laboratoriumomstandigheden (7 °C buiten, 20 °C binnen). In de praktijk verschilt de COP per buitentemperatuur aanzienlijk:
| Buitentemperatuur | COP verwarming | Kosten per uur (2 kW warmte) |
|---|---|---|
| 15 °C | 5,5 | €0,12 |
| 10 °C | 4,8 | €0,13 |
| 5 °C | 3,8 | €0,17 |
| 0 °C | 3,0 | €0,21 |
| -5 °C | 2,3 | €0,28 |
| -10 °C | 1,8 | €0,36 |
Bron: Eurovent-testdata 2024, berekening bij stroomprijs €0,32/kWh. COP varieert per merk en model; bovenstaande waarden zijn indicatief voor een mid-range split-unit.
U ziet: bij 10 °C en hoger is de airco een uiterst zuinige verwarmingsbron. Onder het vriespunt verliest het systeem snel aan efficientie. Het kantelpunt — waarbij de airco even duur wordt als gas — ligt rond de -3 tot -5 °C. In een gemiddeld Nederlands stookseizoen komt die temperatuur slechts 10 tot 20 dagen per jaar voor.
Praktische tips voor verwarmen met de airco
- Gebruik de verwarmingsstand, niet "auto". In auto-modus schakelt het apparaat soms onnodig naar koeling.
- Stel de temperatuur in op 20-21 °C, niet hoger. De airco is het meest efficient bij een laag temperatuurverschil.
- Richt de lamellen naar beneden. Warme lucht stijgt op; door de stroom naar beneden te richten, verwarmt de ruimte gelijkmatiger.
- Laat de airco draaien, niet aan-uit-aan. Continu op laag vermogen is efficienter dan herhaaldelijk opstarten.
- Reinig de filters maandelijks in het stookseizoen. Vuile filters verlagen de luchtstroom en daarmee de COP met 5 tot 15%.
Conclusie: slim supplement, geen volledige vervanging
Een airco als verwarming is een slimme investering voor wie een of twee kamers efficient wil verwarmen, vooral in het tussenseizoen en voor thuiswerkers. De besparing kan oplopen tot €250 tot €350 per jaar bij twee kamers, met een terugverdientijd van 3 tot 5 jaar. Maar als volledige vervanging van de CV-ketel in een Nederlandse winter schiet de split-airco tekort. Voor een volledig elektrische verwarmingsoplossing is een lucht-water warmtepomp de betere keuze.
Wilt u weten of elektrisch verwarmen in uw situatie goedkoper is dan gas? Lees onze uitgebreide vergelijking gas versus elektrisch verwarmen en onze bespaartips voor meer manieren om uw energiekosten te verlagen.
Disclaimer: dit artikel bevat een verwijzing naar Paraatservice.nl, onderdeel van de Paraat Groep. ParaatEnergie streeft naar onafhankelijke informatie; de analyses en berekeningen zijn niet beinvloed door deze relatie.