Waarom "gemiddeld verbruik" misleidend is
Veel websites noemen een gemiddeld jaarverbruik van 3.000 tot 4.500 kWh voor een warmtepomp, en delen dat vervolgens door 365 dagen. U krijgt dan een getal van circa 10 kWh per dag. Maar dat klopt niet met de werkelijkheid: een warmtepomp draait in de winter drie tot vijf keer zoveel als in de zomer. Wie in februari zijn stroomrekening ziet, schrikt zich rot als hij op 10 kWh per dag rekende.
Het is daarom veel nuttiger om per seizoen en per maand te kijken. Wij baseren onze cijfers op meetdata van het KNMI (buitentemperaturen), de prestatiemetingen van het Fraunhofer ISE instituut voor lucht-water warmtepompen, en de gemiddelde COP-waarden die fabrikanten als Daikin, Vaillant en Bosch publiceren voor de Nederlandse markt.
Verbruik per maand: de complete tabel
Onderstaande tabel toont het verwachte elektrisch verbruik van een lucht-water warmtepomp (8-10 kW, COP seizoensgemiddeld 3,2) in een gemiddeld geisoleerde tussenwoning (energielabel C/D, woonoppervlakte circa 120 m2). De energieprijs is gesteld op €0,32 per kWh (prijspeil voorjaar 2026, inclusief belastingen en leveringskosten).
| Maand | Gem. buitentemp. | COP (geschat) | kWh/dag | Kosten/dag | Kosten/maand |
|---|---|---|---|---|---|
| Januari | 3,1 °C | 2,7 | 22 | €7,04 | €218 |
| Februari | 3,5 °C | 2,8 | 20 | €6,40 | €179 |
| Maart | 6,2 °C | 3,1 | 14 | €4,48 | €139 |
| April | 9,5 °C | 3,5 | 9 | €2,88 | €86 |
| Mei | 13,1 °C | 4,2 | 4 | €1,28 | €40 |
| Juni | 15,9 °C | 4,5 | 3 | €0,96 | €29 |
| Juli | 17,9 °C | 4,8 | 2 | €0,64 | €20 |
| Augustus | 17,5 °C | 4,7 | 2 | €0,64 | €20 |
| September | 14,5 °C | 4,3 | 5 | €1,60 | €48 |
| Oktober | 10,7 °C | 3,4 | 10 | €3,20 | €99 |
| November | 6,7 °C | 3,0 | 15 | €4,80 | €144 |
| December | 3,7 °C | 2,8 | 21 | €6,72 | €208 |
| Jaarlijks totaal | — | 3,2 (gew.gem.) | ~10,6 gem. | €3,39 gem. | €1.230 |
Bronnen: KNMI klimaatdata 2020-2025 (gemiddelde buitentemperaturen De Bilt), Fraunhofer ISE Monitoring Report 2024, fabrikantspecificaties Daikin Altherma 3 en Vaillant aroTHERM plus. Berekening: dagelijkse warmtevraag gedeeld door COP bij betreffende buitentemperatuur.
Samenvatting per seizoen
Om het overzichtelijk te houden, verdelen wij het jaar in drie blokken:
Winter (december t/m februari): 15-25 kWh per dag. Dit is de periode waarin uw warmtepomp het hardst werkt. De COP daalt naar 2,7 tot 2,8 omdat de buitentemperatuur laag is en het temperatuurverschil met de gewenste watertemperatuur groot. Dagkosten: €4,80 tot €8,00.
Tussenseizoen (maart-april en oktober-november): 8-15 kWh per dag. De warmtepomp hoeft minder te draaien, en de hogere buitentemperatuur zorgt voor een betere COP (3,0 tot 3,5). Dagkosten: €2,56 tot €4,80.
Zomer (mei t/m september): 2-5 kWh per dag. De verwarming staat uit; de warmtepomp draait alleen voor warm tapwater. Met een COP van 4,2 tot 4,8 is dit verrassend zuinig. Dagkosten: €0,64 tot €1,60.
Het jaartotaal: €1.088 tot €1.440
Tellen we alle maanden bij elkaar op, dan komt een gemiddelde tussenwoning met een lucht-water warmtepomp uit op 3.400 tot 4.500 kWh per jaar aan elektrisch verbruik specifiek voor verwarming en warm water. Bij een stroomprijs van €0,32/kWh is dat €1.088 tot €1.440 per jaar.
Ter vergelijking: dezelfde woning zou met een HR-ketel circa 1.200-1.500 m3 gas verbruiken. Bij een gasprijs van €1,45 per m3 (voorjaar 2026) is dat €1.740 tot €2.175 per jaar. De warmtepomp bespaart u dus €500 tot €750 per jaar aan energiekosten. Lees onze uitgebreide vergelijking in het artikel Warmtepomp vs. CV-ketel: de eerlijke kostenberekening.
Vijf factoren die uw dagverbruik bepalen
1. Isolatiekwaliteit van uw woning
De isolatie is veruit de belangrijkste factor. Een slecht geisoleerde woning (energielabel E of lager) kan een warmtevraag hebben van 150 kWh thermisch per dag in hartje winter. Een goed geisoleerde woning (label A) komt niet boven de 60 kWh thermisch. Bij dezelfde COP van 2,8 betekent dat een verschil van 53 versus 21 kWh elektrisch per dag. Investeren in isolatie voordat u een warmtepomp plaatst, is dan ook verreweg het slimste wat u kunt doen.
2. Ingestelde binnentemperatuur
Elke graad die u de thermostaat hoger zet, verhoogt het verbruik met 6 tot 7 procent. Wie de thermostaat op 21 °C zet in plaats van 20 °C, verbruikt op jaarbasis circa 250 tot 300 kWh extra. Dat is €80 tot €96 per jaar. Een warmtepomp werkt het efficientst bij lagere temperaturen (watertemperatuur 35-40 °C), passend bij vloerverwarming.
3. COP van uw warmtepomp
De Coefficient of Performance (COP) geeft aan hoeveel warmte de pomp levert per eenheid stroom die hij verbruikt. Een COP van 3,0 betekent: 1 kWh stroom levert 3 kWh warmte. Moderne lucht-water warmtepompen halen bij 7 °C buitentemperatuur een COP van 3,5 tot 4,5 (bron: Eurovent-certificering). Bij -5 °C daalt de COP naar 2,0 tot 2,5. Bodem-water warmtepompen scoren beter (COP 4,0-5,0 seizoensgemiddeld) omdat de bodemtemperatuur stabieler is.
4. Woninggrootte en bouwjaar
Een vrijstaande woning van 180 m2 uit 1975 verbruikt uiteraard meer dan een hoekwoning van 90 m2 uit 2010. Het CBS rapporteert dat de gemiddelde warmtevraag per m2 varieert van 40 kWh/m2/jaar (nieuwbouw, label A++) tot 150 kWh/m2/jaar (ongeïsoleerde woningen van voor 1970). Dat is een factor 3,5 verschil in verbruik.
5. Warm tapwaterverbruik
Het bereiden van warm tapwater is verantwoordelijk voor circa 15 tot 25 procent van het totale warmtepompverbruik. Een gezin van vier personen verbruikt meer warm water dan een alleenstaande. Gemiddeld kost warm tapwater circa 2 tot 4 kWh elektrisch per dag, het hele jaar door.
Zo verlaagt u het verbruik van uw warmtepomp
Verlaag de stooktemperatuur met 1 °C. Zoals berekend bespaart dit 6-7% op het verwarmingsverbruik. Bij een jaarverbruik van 4.000 kWh is dat 240-280 kWh, ofwel €77 tot €90 per jaar. Veel bewoners merken geen comfortverschil bij een verlaging van 20 naar 19,5 °C.
Gebruik weerafhankelijke regeling. Moderne warmtepompen kunnen de watertemperatuur automatisch aanpassen aan de buitentemperatuur (stooklijn). Dit voorkomt dat de pomp onnodig warm water maakt op milde dagen. De besparing bedraagt 5 tot 10 procent op het jaarverbruik.
Beperk nachtelijke verlaging. Anders dan bij een CV-ketel is een sterke nachtelijke temperatuurverlaging bij een warmtepomp juist nadelig. Het opwarmen vergt extra vermogen en verlaagt de COP. Een verlaging van maximaal 1 tot 2 °C werkt het beste. Het Fraunhofer ISE adviseerde in 2024 zelfs om de nachttemperatuur gelijk te houden aan de dagtemperatuur voor optimale efficientie.
Monitor uw verbruik via de slimme meter. Door uw dagelijks verbruik bij te houden via een P1-dashboord of de app van uw warmtepomp, ziet u direct het effect van aanpassingen. Lees hoe u dit opzet in ons artikel over de slimme meter uitlezen.
Verbeter de isolatie. Spouwmuurisolatie kost circa €1.500 tot €3.000 voor een tussenwoning en kan het warmteverbruik met 20 tot 30 procent verlagen. Dakisolatie levert een vergelijkbare besparing op. Beide maatregelen zijn subsidiabel via de ISDE-regeling.
Warmtepomp verbruik: rekenvoorbeeld
Laten wij een concreet voorbeeld doorrekenen voor een gezin in een tussenwoning (120 m2, energielabel D, 4 personen, lucht-water warmtepomp met SCOP 3,2):
| Component | Thermische vraag | COP | Elektrisch verbruik | Kosten/jaar |
|---|---|---|---|---|
| Ruimteverwarming | 10.800 kWh | 3,2 | 3.375 kWh | €1.080 |
| Warm tapwater | 2.800 kWh | 2,8 | 1.000 kWh | €320 |
| Totaal | 13.600 kWh | 3,1 | 4.375 kWh | €1.400 |
Dit gezin verbruikt gemiddeld 12,0 kWh per dag, maar in de praktijk varieert dat van 2 kWh in juli tot 24 kWh in januari. De totale jaarkosten bedragen €1.400. Met een HR-ketel zouden zij circa €1.885 aan gas kwijt zijn (1.300 m3 x €1,45/m3). De warmtepomp bespaart dit gezin dus circa €485 per jaar aan energiekosten, exclusief het lagere onderhoud (warmtepomp: €150/jaar, HR-ketel: €170/jaar inclusief verplichte inspectie).
Bodem-water versus lucht-water: verschil in dagverbruik
Een bodem-water warmtepomp presteert in de winter aanzienlijk beter dan een lucht-water model. Waar de lucht-water pomp bij 0 °C een COP van circa 2,5 haalt, behaalt de bodem-water variant een COP van 4,0 tot 4,5 dankzij de stabiele bodemtemperatuur van 8-12 °C. In de praktijk betekent dit dat een bodem-water warmtepomp in januari circa 13-15 kWh per dag verbruikt tegenover 20-25 kWh voor een lucht-water model. Het jaarverbruik is daardoor 20 tot 30 procent lager. Het nadeel: de aanschafkosten liggen €5.000 tot €10.000 hoger door de benodigde bodemlussen of bronboring.
Conclusie: weet wat u kunt verwachten
Een warmtepomp verbruikt niet elke dag evenveel stroom. In de winter moet u rekening houden met 15 tot 25 kWh per dag (€4,80-€8,00), in het tussenseizoen met 8 tot 15 kWh (€2,56-€4,80), en in de zomer met slechts 2 tot 5 kWh (€0,64-€1,60). Het jaarlijkse totaal van 3.400 tot 4.500 kWh kost u €1.088 tot €1.440 — in de meeste gevallen goedkoper dan gas. De sleutel tot een laag verbruik ligt bij goede isolatie, een juiste stooktemperatuur en het monitoren van uw verbruik.
Benieuwd hoe de warmtepomp zich verhoudt tot de CV-ketel over de gehele levensduur? Lees dan onze uitgebreide kostenvergelijking warmtepomp vs. CV-ketel.